Siminya niçin bir roman yazmalı?

Vallahi, ne yalan söyleyeyim, şahsen Hasan Bülent Kahraman'ı ziyadesiyle beğeniyorum.

Tabii, girizgah bastonunu böyle çarpık kavradım diye, sanmayın ki fiziksel bir beğeniden dem vuruyorum.
Sanmayın ki, Humphrey Bogart'a duyduğum harlı hayranlık kabilinden, Marlon Brando'ya beslediğim "karizma katsayısı yerküreye sığmıyor, ölürüm be donkarliyonemiz için" türünden, yakası bağrı dağınık holigan bir takdirden bahis açıyorum. Öyle değil.
Zaten kendisi, suratı mütemadiyen dokuzu çeyrek geçen, mor lahana burunlu, çelimsiz, gözleri afacan köstebek misali yuvasına kaçmış, acayip filozof Foucault'nun hık demiş burnundan yuvarlanmış, nasıl derler, su böceği gibi bir adam.
Anlayacağınız, benim dilime doladığım, başka çeşit bir beğeni. Hani kültürel mültürel, sanatsal manatsal, edebi medebi.

Siz kulak asmayın Hilmi Yavuz'a. Gökkubede konuşlanan meşhur nükleer kibriyle, burun kıvırsa, dudak bükse, "hadi bir yürüsün" çekse, avucuna düşen her fırsatta iğnelemek için çabaların tipsizini sergilese, kalamar entelektüeli/karides aydını muamelesine tabii tutsa da, herifçioğlu; hem değerli bir aydın, hem donanımlı bir akademisyen, hem hakiki bir entelektüel, hem yazıları sektirmeden, hararetle okunası bir yazar.
Bilhassa, Pazar yazılarının yorgan döşek hastasıyım.
Geçenlerde de üşenmeden kollarını sıvamış, ufak bir Çetin Altan portresine girişmiş. Cümleleri sosu çılgın lezzetli ekler pasta hüviyetinde kurmuş, Çetin Altan babayı övmüş de övmüş. Çok iyi yapmış. Çetin Altan sitayişlerin kralına, taltiflerin efendisine layık çünkü. Yalpalamalı ve de tartışmalı siyasal duruş geçmişini bir kenara koyarsak, Türkçenin yüz aklarındandır. Dilimizin şeref madalyalarından, onur nişanelerindendir. Büyük üslupçudur. Ekstralarç muharrirdir. Hele Viski romanı yok mudur, muazzamdır. Okurken, insanı oyuncaklı bir sarhoşluğa itekler, ayıldığında ise, dilin bu denli nefis şekilde kullanılması karşısında zevkten tel tel eritir. Onun metinlerini sevmemek, cehennemde dondurma yemek gibi imkansızdır.

Mezkur yazıda, yetinmemiş, Attila İlhan'a da lafı sürüklemiş Hasan Bülent Kahraman.
Attila İlhan -ki şairliğinin yanında; kimseleri beğenmez, herkeslere dikenli eleştiri okları fırlatır, zekası arsenikli, vurduğunu deviren, polemiğe cumburlop dalan, zıpkın gibi bir düşünce süvarisidir.
O Attila İlhan'ın zeka bakımından yalnız bir kişiden çekindiğine rastlamış. O kişi de Çetin Altan'mış. "İnsanı rahatsız edecek kadar zeki" buyururmuş Çetin Altan için.

Ben de, elbette Attila İlhan'lık taslamak ne haddime, gayet ortalama zekaya sahip gayet orta şeker bir adamım, fakat blog aleminde zekasından çekindiğin bir isim fısılda deseniz, ossaat akıl küpü kesilirim, bir hışımla "Siminya Siminya" derim. "Feriştahıyla münakaşaya kalkışırım, Siminya ile kalkışmam, muhtemelen beni madara eder" diye de eklerim.

Kız cidden, fazla zeki. Fazla zeki olduğunu çaktırmayacak kadar zeki.
Zekasını zekasıyla örtbas edecek kadar zeki. Rahmetli Cemal Süreya olsaydı, "fazla zekadan, fazla farkındalıktan bunlar hep" diye başlar, devamında da bu istikamette ilerlerdi.
Savurduğu her lakırdıda, kaleminden damlayan her kelimede, gıptayla bakılası çıngıraklı zekasının izini sürmek, pırıltılarıyla karşılaşmak mümkün.
Bunu görmemek için tescilli aptal olmak gerekir.
Bir şeyi daha görmemek için de tescilli aptal olmak gerekir ama.

Yazınsal maharetini.
Keşke yeteneğinin ayırdına varsa, dizini kırıp bir roman yazsa.

Bu iç çekişimdeki argümanlarım sağlam ha, çıtlatayım.
Türkçe'yi tüm cilvesiyle, tüm aşifteliğiyle, tüm kırıtkanlığıyla, tüm yosmalığıyla yansıtabilme hüneri var mı? Var. Teşbih sanatının hakkını esaslıca verme yetisi mevcut mu? Mevcut. Betimlemeleri ne ayak? Kuyruklu iyi. Arzuladığında eğretilemelerin fosforlusunu yapabiliyor mu? Yapabiliyor. Yeni dile getirme şekilleri icat edebiliyor mu? Edebiliyor. Boris Vian misali, sözcükleri bozup, parmağında oynatıp, bir yatırıp bir kaldırıp, bambaşka kılıklara sokabiliyor mu? Ayıpsın. Tedaisi ve müzikalitesi feci sıkı, alabildiğine uçsuz bucaksız cümleler tertipleme refleksi peki? Şukela.
Asıl mühimi.
Bunca olumlu "biçimsel hassasının" bitişiğinde, üslup sahibi, ve o üslup fena halde sokaktan çöpleniyor. Montaigne "Paris'in zerzevat pazarında konuşulan Fransızcayla yazmak en büyük hayalim" demiştir. Ve bu düşünde dibine kadar haklıdır. Zira, sokağa dayanan/halka yaslanan bir üslup yemede yanında yat şahaneliktedir, katiyen eskimez. Tıpkı Kemal Tahir'in -kimi romanlarında yer verdiği- Çorum köylüsünden devşirme baldan tatlı üslubu gibi.
Ve yıllar yılıdır, "Yazar gibi yazarın ilk becermesi gereken iş 'düzeysiz' yazmaktır. Yazıları bir yönüyle 'avama', öbür yönüyle 'havassa' seslenmelidir. Yani en sıradan okura da, en entelektüel kimseye de. Daha da yanisi, yazdıkları bir değil birçok düzeyde birden okunabilmelidir." kıvamında kelamlarla höykürür dururum. Siminya bunu da, hiç kasmadan, sıkıntılara bunaltılara zerre göz açtırmadan, kolayca beceriyor.
Aynı işi roman disiplininde neden becermesin? Elini kolunu bağlayan yok ya. İronisi gani, nüktesi ihtişamlı, kara mizahı yerli yerinde ayrıca.
Balgamlı budalalıklara, içten pazarlıklı alçaklıklara, kılçıklı salaklıklara, sinik ahmaklıklara, sakil görgüsüzlüklere, uydurma hoyratlıklara, değersiz değerlere naniklemeyi de -maaşallah- biliyor. Dar yerde sıkışıp kalan insan gerçeğini irdelemek konusunda da şerbetli.

Hadi bu verilerin üstünden sırıkla atlayın.
Marguerite Duras, yazarlık mevzuunda, "İnsan içinde bir yabancı barındırır; yazmak, işte o yabancıya ulaşmaktır." der. Ben içinde barındırdığı yabancıdan dehşet ümitliyim.
Ara sıra, Siminya hücresine postalamazsa, bazı yazılarında kafa çıkarıyor, eski deyişle, "isbat-ı vücut" ediyor, ve varlığına dair minik kanıtlar sunuyor.
Sığ değil, bilakis, derin ve kafalı. İlginç ve enteresan. İçli ve hissiyatlı. İsyankar ve tahripkar. Ontolojik sorunlar ve varoluşsal kaygılarla başı belada.

Hulasa.
Siminya beyninde hulahop çeviren şüphe simsarlarının çanına ot tıkasın, "kötü yazarsam" endişesine kimyasal bomba sallasın. Beni dinlesin. Yeteneğine kıymasın. Otursun roman yazsın.

Ortaya iyi bir yapıt çıkmazsa ne olayım.

Sahi, ne olayım?


Dipnot:
Bilirim. Siminya, kendi hikayesi anlatılırken orada olmamaya özen gösteren zarif bir roman kahramanı gibi alçakgönüllüdür. O yüzden yazıyı okurken bir taraftan utanmıştır. Bir taraftan da, "Kolaydı öyle yazmak, işti güçtü, aileydi maileydi, dertti tasaydı, gündelik hayatın biteviyeliğiydi, bilmemneydi derken bin tane şeyle cebelleşiyorum, haberin yok tabii." diye göğüs geçirmiştir.
Lakin bahane bulmaya, mazeret madenciliğine soyunmaya çalışmasın.
Sait Faik'ten girer, Orhan Kemal'den çıkarım, hangi yazarların, nasıl zor şartlar altında, ne devasa eserler döşendiğini bir bir sayarım. En çok da, Proust'a topu paslarım. Her türlü fobiye, envai çeşit hastalığa, mebzul miktarda takıntıya sahip Proust'a. İç çamaşırı belli bir açıda durmazsa asla uyuyamayan ve bu sebeple yatmadan evvel saatlerce iç çamaşırı ayarlamasıyla uğraşan Proust'a. Hatta acımam. "Roman yazmamak için olumsuzlukların everestine sahip bu zavallı adam bile 3200 küsur sayfalık bir şaheser yazdı küçük hanım, hiiç boşuna lafı ağzınızda gevelemeyin" derim. Derim yani. Hayırlı bir iş neticede.
Böyle de ısrarcı pisliğin tekiyim.